Ücretsiz izin; işçinin çalışmadan geçirdiği ve karşılığında ücret hak etmediği dönemi ifade eder.

  • İş Kanununa göre işveren tarafından işçiye aşağıdaki 3 durumda ücretsiz izin verilebilir:
  • İşçiye yıllık ücretli iznini işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olması, istemde bulunması ve bu hususu belgelemesi koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere toplam 4 gün,
  • İsteği halinde kadın işçiye, on altı haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde kadın işçiye on sekiz haftalık süreden sonra 6 ay,
  • Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, gebe işçinin güvenlik ve sağlığının korunması için gerekli süre içinde, işçinin isteği halinde ücretsiz izinli sayılması
  • Doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin Çoğul doğum hâlinde bu sürelere otuzar gün eklenir. Çocuğun engelli doğması hâlinde bu süre üç yüz altmış gün olarak uygulanır.
  • İşçinin ücretsiz izne ayrılma konusunda rızası var ise bu durumun işçi açısından önemli bir sonucu bulunmaktadır. Rızası ile ücretsiz izne ayrılan işçinin ücretsiz izinde geçirdiği süreler kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmamaktadır.
  • Talebi olmadan işin veya işyerinin gerektirmesi nedeniyle ücretsiz izne çıkarılan işçinin iş sözleşmesini feshetme hakkı doğmaktadır. İş Kanuna göre işçi “Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa yahut çalışma şartları uygulanmazsa.” hükmüne göre iş sözleşmesini süresinin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin derhal feshedebilir. İşçiyi, talebi veya rızası olmadığı halde ücretsiz yıllık izne gönderen işveren, yukarıda yazılı madde hükmüne göre işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaktadır.