Açık rıza; Kişisel Verileri Korumu Kurulu tarafından  “belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza” olarak tanımlanmaktadır.

Kanun çerçevesinde açık rıza, kişinin sahip olduğu verinin işlenmesine, kendi isteği ile ya da karşı taraftan gelen istek üzerine, onay vermesi anlamını taşımaktadır. Açık rızanın bu anlamda, rıza veren kişinin “olumlu irade beyanı”nı içermesi gerekmektedir. Diğer mevzuattaki düzenlemeler saklı kalmak üzere, açık rızanın yazılı şekilde alınmasına gerek yoktur. Açık rızanın elektronik ortam ve çağrı merkezi vb. yollarla alınması da mümkündür. Burada ispat yükümlülüğü veri sorumlusuna aittir.

Kanunun 3. maddesinde yer verilen açık rıza tanımı kapsamında, açık rızanın 3 unsuru bulunmaktadır:

  • Belirli bir konuya ilişkin olması,

Kişisel veri işleme amacının belirli, açık ve meşru olması, Aydınlatma yükümlülüğü kapsamında bu amacın net bir şekilde ifade edilmesi gerekmektedir.

  • Rızanın bilgilendirmeye dayanması,

KVKK Kapsamında bilgilendirmenin içeriği Aydınlatma yükümlülüğü kapsamında belirlenmiştir.

  • Özgür iradeyle açıklanması

Verilen rızanın her türlü hata, hile ve tehdit olmaksızın açıklanan bir iradeye dayalı olması esastır. Reddin yaptırımının olduğu durumlarda özgür bir rızadan bahsedilemez. Ancak rıza göstermemenin külfetinin hafif olduğu durumlarda özgür iradenin varlığı kabul edilir. Örneğin ücretsiz e-posta hizmetlerinin kullanılması için çerezlere izin vermek bir zorunluluktur. Bu durumda, başka ücretsiz hizmetler bu koşul olmadan temin edilebiliyorsa rızanın varlığı kabul edilmektedir.

Kurul 02.08 2018 tarihli kararında; veri sorumlusunun açık rıza alması ve de açık rızayı üyeliğin ve hizmetin dolayısıyla sözleşmenin bir koşulu olarak dayatması durumunda ilgili kişinin yanıltılması ve yanlış yönlendirilmesi dolayısıyla veri sorumlusunca hakkın kötüye kullanılması anlamına geleceğine değinmiştir. Buna göre; hizmetin açık rıza şartına bağlanmış olmasının açık rızayı sakatlayacaktır.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu benzer yöndeki bir başka kararında; veri sorumlusu tarafından avuç içi izi verisinin işlenmesi için kişilerden açık rızalarının alınmış olsa da açık rıza verilmemesi durumunda kulüp hizmetlerinden yararlanamama durumunu ihlal kabul ederek idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir. (25/03/2019 Tarihli ve 2019/81 Sayılı Karar ve 31/05/2019 Tarihli ve 2019/165 sayılı karar)

Dikey ilişkilerin bulunduğu durumlarda; (işçi-işveren gibi) AB uygulamalarında ilgili kişinin sonradan çıkarları zedelenmeksizin rızasını geri alabilmesi şartı gibi ek güvenceler aranmaktadır. Ancak KVKK kapsamında henüz böyle bir düzenleme bulunmamaktadır.

Belirli bir konu ile sınırlandırılmayan ve ilgili işlemle sınırlı olmayan genel nitelikteki açık rızalar “battaniye rızalar” olarak kabul edilmekte ve hukuken geçersiz sayılmaktadır. Örneğin; “her türlü ticari işlem, her türlü bankacılık işlemi ve her türlü veri işleme faaliyeti” gibi belirli bir konu ve faaliyeti işaret etmeyen rıza beyanları battaniye rıza kapsamında değerlendirilebilecek durumlardır.

Açık rıza vermek, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğundan, verilen açık rıza geri alınabilir. Bu bağlamda kişisel verilerin geleceğini belirleme hakkı ilgili kişiye ait olduğundan, kişi dilediği zaman veri sorumlusuna vermiş olduğu açık rızasını geri alabilir.

Ancak, geri alma işlemi ileriye yönelik sonuç doğuracağından, açık rızaya dayalı olarak gerçekleştirilen tüm faaliyetler geri alma beyanının veri sorumlusuna ulaştığı andan itibaren veri sorumlusu tarafından durdurulmalıdır. Bir diğer deyişle, geri alma beyanı veri sorumlusuna ulaştığı andan itibaren hüküm doğuracaktır.

Gizlilik ve Çerezler: Bu sitede, yorum ve iletişim formları doldurulurken; sizlerden ad, soyad, mail, telefon ya da adres gibi iletişim bilgileri alınmakta ve çerezler kullanılmaktadır. Bu web sitesini kullanmaya devam ederek bunların kullanımını kabul edersiniz. Çerez Politikası Gizlilik Politikası

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close